PATLICANLI KANEPE (2 kişilik = 1 porsiyon 230 kalori)
4 adet kepekli ekmek
2 ob közlenmiş, kabuksuz patlıcan
3 adet közlenmiş biber
Sarımsak
60 g light kaşar
1 tk yağ
Baharat, tuz
Fesleğen, halka domates Domates dışında patlıcan, biber, sarımsak ve kaşar peyniri ince ince doğranır ve isteğe göre baharatları ve tuzu eklenir, karıştırılır. Kepekli ekmeklerin üstleri hafif ıslatılır ve karışım yayılarak eklenir, 1 tk yağ karışımların üzerinde gezdirilir ve en son halka şeklinde kesilmiş domates ve fesleğen ilave edilerek fırında kaşarları eriyene kadar pişirilir. Afiyet olsun.
Diyetisyen Elvan Odabasi
Ankara
Çölyak HastalığıFİTİZ DİET MARKET
Eklenme Tarihi: 17.04.2010Çölyak Hastalığı (Gluten Enteropatisi); Çölyak, yiyeceklerdeki besinin emilmesini engelleyerek ince bağırsakta hasarlar oluşturan kalıtsal ve metabolik bir sindirim sistemi hastalığıdır.
Çölyak hastası olan kişiler buğdayda, arpada, çavdarda ve yulafta bulunan ve \"gluten\" olarak adlandırılan proteine karşı aşırı duyarlıdır. Çölyaklı hastalar gluten içeren yiyecekler yediklerinde, bağışıklık sistemi bunu ince bağırsaklara zarar vererek yanıtlar. Bunun yanı sıra sinir sisteminde bozukluklar ve hatta organ bozuklukları oluşabilir. Gluten içeren besinler çölyak hastalarında özellikle villus olarak adlandırılan ve ince bağırsaktaki emilimi sağlayan yapıya zarar verir. Villus yapısının düzleşip görevini yapamaz hale gelmesine neden olur.. Yiyeceklerdeki besinler bu villuslardan geçerek kan dolaşımı içinde emilirler. Villuslar olmadan kişi, ne kadar yiyecek yerse yesin beslenemez.
Belirtileri; Çölyak hastalığının oluşumunda rol oynadığı düşünülen faktörlerden birisi kişinin bebekliğinde anne sütüyle ne kadar zaman beslendiğidir. Çölyak hastalığının anne sütünden uzun süre yararlanmış kişilerde daha geç oluştuğuna inanılır.
Diğer bir faktör ise gluten içeren yiyeceklerin yenilmeye hangi yaşta başlandığı ve ne kadar gluten yenildiğidir. Belirtiler sindirim sisteminde var olabilir ya da olmayabilir. Örneğin bir kişide ishal ve karın ağrısı olabilirken diğer bir kişide aşırı sinirlilik, öfke veya depresyon olabilmektedir. Çok sık tekrarlanan karın ağrıları, kronik ishal, kilo kaybı, açık renkli ve kötü kokulu dışkı, kansızlık, gaz, kemik ağrısı, bacaklarda uyuşma, karıncalanma, haddinden fazla kilo kaybından dolayı oluşan adet düzensizliği gibi belirtileri vardır.
Çölyak hastalığı ; küçük çocuklarda kusma, ishal, karın şişliği, iştahsızlık, kilo alamama ve boy uzamasında yavaşlama gibi tipik belirtilerle ortaya çıkabileceği gibi daha ileri yaşlarda kansızlık, boy kısalığı, kemik zayıflığı ve nedeni bilinemeyen karaciğer hastalığı gibi çok değişik belirtilerle de kendini gösterir.
Tanı Yöntemi; Çölyak hastalığının kesin tanısı ancak deneyimli bir gastroenterolog tarafından yapılacak kan tahlilleri ve ince bağırsak biyopsisi ile tanımlanabilir.
Çölyak hastalığı genetik bir hastalıktır, yani ailevi kalıtım söz konusudur. Bazen hastalık bir ameliyat, çocuk doğumu, hamilelik, viral enfeksiyon ya da şiddetli duygusal stresten sonra tetiklenebildiği gibi ilk seferde de aktif olabilir. Hastalık yaşamının her hangi bölümünde ortaya çıkabilmektedir. Çölyak kimi kişilerde çocukluk, kimilerinde ergenlik, kimilerinde ise orta yaş grubunda ortaya çıkabilmektedir. Çoğu hastalık gibi çölyakta da erken teşhis çok önemlidir.
Çölyak hastalığını teşhis etmek çok zor olabilmektedir. Çünkü hastalığın belirtilerinden bazıları diğer hastalıkların belirtileri ile aynı olabilir. İnce bağırsak biyopsisi çölyak hastalığını teşhis etmenin en iyi yoludur. Çölyak hastalığı kalıtsal bir hastalık olması nedeniyle, özellikle birinci derece akrabalar bu hastalığın teşhis testini mutlaka yaptırmalıdırlar. Çölyak hastasının birinci derece akrabalarında, yani ana, baba, kardeş ya da çocuklarında yaklaşık %10 gibi yüksek oranda, ileride bu hastalık çıkması söz konusudur.
Tedavi Şekli ; Tanı konulduktan sonraki aşamada uyulması gereken tek tedavi yöntemi ise size uzman hekim tarafından önerilen gluten içermeyen besinlerle beslenmektir. Gluten buğday, arpa, çavdar ve yulafta bulunduğu için bu gıdalardan ömür boyu uzak durmak gereklidir. Çölyak hastalığının kesin tedavisi yoktur ancak hastanın yaşantısını daha sağlıklı sürdürmesi için gerekli olan bir takım uygulamalar ve diyetler vardır. Öncelikle hastanın gluten içeren yiyecekleri kesinlikle tüketmemesi gerekir. Birçok hastada uygulanan gluten içermeyen diyet, hastalık belirtilerini durdurmakta ve bağırsakların zarar gören kısımlarının da iyileşmesini sağlamaktadır. Ayrıca bağırsakların daha fazla zarar görmesi önlenmektedir. Bu nedenle glutensiz diyetin yaşam boyunca sürmesi gerekmektedir. Ne kadar az olursa olsun gluten ve dolayısıyla gluten içeren gıdalar tüketmek bağırsaklara zarar vermektedir. Çölyaklı hastalar, diyetlerini uygulamadıkları takdirde hastalık daha da ilerleyerek bağırsak kanserine bile yol açabilmektedir.
Glutensiz Diyet
Çölyaklı kişiler normal ekmek, makarna, pasta, börek, bisküvi ve benzeri çok sayıda gıdayı yememek durumundadır.
Gluten, buğday unu hamurundan nişastanın ayrıştırılmasından sonra ortaya çıkan elastik bir protein zinciridir. Gluten birçok protein çeşidini içinde barındırır ve gerçek anlamda buğdayda bulunur.
Gluten içermeyen besinler; et, balık, pirinç, mısır, mısır unu, pirinç unu, soya unu, patates unu meyveler ve sebzeler\' dir. Bu yüzden çölyak hastaları bu gıdalardan istedikleri miktarlarda yiyebilirler.
Gluten içeren besinler; buğday, arpa, çavdar, yulaf içeren tüm gıdalar. Ayrıca içeriği bilinmeyen pasta, börek, çörek, baklava, bisküvi vb. birçok işlenmiş gıdadan da uzak durmak gerekir. Tüm bu sınırlamalara rağmen çölyaklı hastalar iyi düzenlenmiş bir diyet ile çok çeşitli gıdalar tüketebilmektedir.
Örneğin; buğday unu yerine kişi, patates, pirinç, soya, fasulye, mısır, mercimek, nohut unu, gluteni ayrılmış buğday unu (buğday nişastası) kullanabilir ve bunlardan yapılan her türlü değişik yiyecekleri yiyebilirler. Ancak bu kontrollü diyetin mutlaka diyetisyen ve hekim tarafından da izlenmesi gerekmektedir.
